
برج های کبوتر اصفهان
در کوشه و کنار شهر تاریخی اصنهان برجهای مدور و مرتفعی به چشم میخورند که بسیاری اشتباهأ آنها را دژهای قدیمی شهر یه حساب آورده اند.
این برجها به کبوتران تعلق داشته و کبوتر خان یا کبوتر خانه نامیده می شده اند. بسیاری از جهانگردان و خارجیانی که در روزگار صفویه به بعد به ایران آمده اند و اصفهان را مورد بازدید قرار داده اند تصاویر زیبایی از این برجها درسفر نامههایشان آورده اند و درباره آنها مطلب نوشته اند. با مطالعه این سفرنامهها میتوانیم به زوال تدریجی این برجها واقف شویم.
به هر حال با مطالعه این سفرنامهها در مییابیم که در قدیم پرورش و نگهداری کبوتر در ایران معمول بوده و کبوتر خانهها برای بدست آوردن فضله این کبوتران ساخته میشد این فضولات پس ازمخلوط شدن با خاک، کود بسیار عالی میشد تا خربزه و هندوانه و سایر میوههای جالیزی بهتر پرورش یابند. یکی از خارجیانی که در عصر قاجاریه اصفهان را دیده از اهمال و سهل انگاری دولتمردان و حکام در نگهداری این برجها اظهار تاسف کرده و به اهمیتی که فضولات این کبوتران برای مزارع داشته اند اشاره میکند.
به هر صورت این برجهای گرد و بلند که قسمت فوقانی آنها دارای طرحهای زیبا و دل انگیز هستند دارای حجرههای کوچکی در داخل میباشند. این حجرهها برای این ساخته شده اند تا کبوتران آشیانههای خود را در آن بسازند.
در سالهای اخیر سازمانهای مسئول برای حفاظت و مرمت برجهای کبوتر اقدامات جدی را آغاز کرده اند. زیرا علاوه بر مطالعه و پژوهش در معماری اسلامی با بررسی بیشتر این نکته مشخص میگردد که معماران ایرانی در آن روزگاران علاوه بر صرفه جویی در زمین برای بهبود محصولات کشاورزی چه شگردهایی به کار می برده اند. البته این برجهای کبوتر مخصوص اصنهان نبودند.در شهرستانها و روستاهای تابع نیز برجهای زیبایی میبینیم که برای همین منظور ساخته شده اند.











