ارگ کریمخانی

ارگ کریمخانی در حقیقت اندرونی و قصر سلطنتی سلسله زندیه در شهر شیراز بود. این ارگ به شکل قلعه آجری با دیواره‌های بلند ساخته شده که در هر چهار گوشه آن برجی بزرگ بر پا است.ساختمان شهر بانی در مقابل این ارگ ساخته شده و از خود ارگ از سال ۱۳۴۵-۱۳۱۵ به عنوان زندان شهربانی استفاده می‌شد.

بخشی از تالارها و اتاقهای مرمت شده آن نمونه ای زیبا از سبک معماری دوران زندیه را نشان می‌دهند.

در مرکز شهر شیراز ساختمان چهار گوشی که روی بدنه بیرونیدیوارها وچهار برج آن نقش و نگارهایی ساده و زیبا به وسیله آجر به ارتفاع حدودا" ۱۵ متر پدید آمده که هر بیننده ای را نسبت به حکومت پر عظمت کریم خان به تفکر وا میدارد. در این ساختمان که ارگ کریم خان نامیده می‌شود "اندرونی" کریم خان زند (خانواده خان زند و محارم ایشان) زندگی می‌کردند.

قلعه دارای چهار برج می‌باشد که ارتفاع برجها از دیوار قلعه بلندتر است. در ورودی قلعه دری چوبی و بزرگ است که در ضلع شرقی قلعه قرار دارد. در بالای در ورودی صحنه نقاشی روی کاشی هفت رنگ انجام شده که کشته شدن دیو سفید به دست رستم پهلوان را نشان می‌دهد.

ارگ دارای سه شاه نشین در شمال، غرب و جنوب حیاط می‌باشد. شاه نشین شمالی مخصوص زمستان، شاه نشین غربی مخصوص فصل بهار و شاه نشین جنوبی مخصوص فصل تابستان مورد استفاده قرار می‌گرفت. در طرفین و پشت هر شاه نشین اتاقها و ایوانهایی قرار دارند.

در سمت غربی حیاط تالار اصلی ارگ و منزل رسمی و استراحتگاه کریم خان زند قرار داشته است.تالاری که فعلا" دو ستون چوبی بلند در جلوی آن قرار دارد قبلا" دارای دو ستون سنگی بوده که آقا محمد خان قاجار دو ستون سنگی آنرا برای ساخت گلستان تهران به آنجا منتقل کرد و به جای آن دو ستون بلند چوبی کار گذاشته اند.

ارگ کریمخانی ساختمان مجللی است که اتاقهایی با نقاشیهای زیبا در خود جای داده اما از سال ۱۳۱۵-۱۳۴۵ که به عنوان زندان شهربانی از آن استفاده شده همه آثار نقاشیها و مقرنس کاریهای آن با گچ پوشیده و دود گرفته شد. بیشتر اتاقها و تالارهای آن با سقف و دیوارهای بسیار به صورت سلولهای کوچک زندان در آمدند.

هم اکنون ساختمان دفتر دوم میراث فرهنگی استان فارس میباشد و بناست که در آینده تبدیل به موزه ای بزرگ شود.