بادگیرها
یکی از شاخص‌ترین نشانه هایی که منظره عمومی شهرهای استان یزد را از دیگر شهرهای کشور متمایز می‌سازد، وجود بادگیرهای متنوع آن است. بیشتر بادگیرها به فضاهای مسکونی قدیمی تعلق دارند. ازطرفی بر فراز محراب برخی مساجد مانند مسجد ریگ، مسجد ملا اسماعیل و مسجد حاج محمد حسین اردکان نیز بادگیرهایی به زیبایی تعبیه شده است. در مسجد حاج محمد حسین، جریان هوا به کانال‌هایی در کف مسجد هدایت میشود که در نوع خود بی نظیر است.
غالب آب انبارهای درون شهری دارای بادگیر هستند که تعداد آن‌ها بین یک تا شش بادگیر متغیر است و به عنوان وسیله ای برای تهویه و خنک ماندن آب از آن‌ها استفاده می شده است. یک نوع بادگیر بی مانند دیگر نیز در مهریز یزد وجود دارد که به فضای عمومی بازارچه ارتباط دارد.
بادگیرها دستگاه تنفسی شهر محسوب میشود. آن‌ها برج‌هایی هستند که با توجه به نحوه ساختمان ویژه خود جریان طبیعی هوا را به داخل بناهای مختلف هدایت می‌کنند و از مصداق‌های بارز استفاده از انرژی‌های پاک طبیعت محسوب میشود. در خانه‌ها، بادگیر معمولأ در ضلع جنوبی حیاط یعنی قسمت تابستان نشین خانه ساختته میشود.
بادگیرها به تالار، حوضخانه، کلاه فرنگی وزیر زمین مربوط میشود تا جریان هوا را در داخل سانحتمان برقرار کنند، و ضمن تماس با عناصر رطوبت زا، مثل حوض، باغچه، ، درختتان، جداره زیرزمین، چوب و پایاب، کمبود رطوبت هوا را نیز جبران کنند. آن‌ها هم چنین محیطی مطبوع برای زندگی در ایام گرم و توان فرسای تابستان برای مردم فراهم می‌آورند. مصالح ساختمانی بادگیرها معمولاً از خشت خام، آجر، گل، گچ وچوب شورونه است. چوب شورونه از انوع چوب‌هایی است که دارای استحکامی عالی است و در برابر حمله موریانه نیز مقاوم است.
گرچه بادگیر یک عنصر تأسیساتی است، اما همواره تزثیناتی رابا گچ یا آجر به همراه دارد. بادگیر، گذشته از عملکرد مفید آن، نمایانگر تشخیص و منزلت اجتماعی صاحب آن نیز بوده است که از طریق ارتفاع و نوع تزئین‌های آن شناخته میشود
