باغ و عمارت شوکت آباد

عمارت شوکت آباد با مساحت (باغ و عمارت) حدود هشت و نیم هکتار در ده کیلومتری شرق شهرستان بیرجند، در جاده منتهی به زاهدان قرار دارد. بنا‌های احداث شده در این باغ به صورت متراکم در جبهه جنوبی و شرقی باغ ساخته شده اند. در جبهه جنوبی اتاق‌هایی به صورت منفرد جهت خدمه باغ و عمارت اصلی مخصوص حاکم و خانواده او و تالار تشریفات بود. این عمارت شامل فضاهای آیینه خانه، حوض خانه با سقفی گنبدی و مزین به رسمی بندی و مقرنس کاری، حمام، مطبخ، میان خانه و دالان‌های ارتباطی به نسیر‌های مختلف است. ورودی اصلی بنا و یا به عبارتی پیش خوان ورودی به صورت شکسته طراحی شده و به شکل هشت ضلعی است و گویای معماری بدیع و نوآوری در بنا سازی قاجاریه محسوب می‌شد. از جمله تزیینات این بنا می توان به شکل کلی بنا با زوایای شکسته، رسمی بندی و قوس‌های کلیل آذری در بخش حوض خانه، آیینه کاری در یکی از اتاق‌ها، مقرنس کاری در سقف طاق نماهای تزیینی نمای خارجی بنا و انواع قوس‌های به کار رفته در بخش نارجستان اشاره کرد. این بنا در دوره قاجاریه توسط امیر اسماعیل خان شوکت الملک ساخته شد و مصالح آن آجر، خشت خام، ملات گل، کاهگل، گچ و سنگ است و در حال حاضر از آن به عنوان موزه تاریخ طبیعی و سفره خانه سنتی استفاده می‌شود.