عمارت آغامحمدخان وفتحعلی شاه قاجار

ایالت قومس و شهر دامغان مورد توجه اولین پادشاه قاجار بود و به همین جهت، آغامحمدخان و فتحعلی شاه در چشمه علی دامغان ساختمان‌های زیبایی بنا کردند که در سال‌های اخیر سازمان میراث فرهنگی استان تا حدودی آن‌ها را باز پیرایی و مرمت کرده است.

این دو ساختمان تقریبأ در مقابل هم (یکی در خشکی و دیگری در داخل دریاچه چشمه علویان) واقع اند. در قسمت شمال و در داخل دریاچه، به فامله حدود پانصد متر از تپه مای آبده، ساختمانی است دو طبقه، دارای ایوان محصور در آب که فتحعلی شاه قاجار آن را ساخته بود. برای ورود به این بنا باید در ضلع‌های شرقی و غربی از روی تخته ای که قریب دو متر روی آب قرار داده اند، گذشت. در طبقه تحتانی و فوقانی که ایوان دارد، از دو طرف باز است و هرکس در آن بنشیند از دو سو دریاچه را زیر نظر دارد.

علاوه بر بنای فوق، به فاصله حدود ۱۰ متر از ضلع جنوبی دریاچه، ساختمانی متعلق به آغامحمدخان قاجار واقع است. ساختمان دارای یک طبقه و یک شاه نشین فوقانی است. این بنا هم از نظر معماری و هم از نظر مکان به زیبایی بنای فتحعلی شاه نیست، اما دارای قدمت تاریخی است.

ساختمان آغامحمدخان قاجار نیز، در سال‌های اخیر از سوی سازمان میراث فرهنگی استان مرمت شده و هویت تاریخی خود را تا اندازه ای بازیافته است