قلعه ساسان (آرامگاه بزرگ)

این قلعه در دهستان طارم قرار دارد و بر فراز تپه بلندی ساخته شده که قسمت بالای آن فاقد پوشش گیاهی است و به صورت سکویی از سنگ سیاه خودنمایی می‌کند. این بنا از سه جهت دارای شیب تند است که تا حدی دسترسی به بنای روی تپه را دشوار می‌سازد. در حال حاضر آب دریاچه سدی که در نزدیکی آن قرار دارد تا پای این تپه ادامه یافته و چشم انداز زیبایی را پدید آورده است. بنای قلعه ساسان عبارت است از برجی با طرح هشت ضلعی که در قسمت پایین آن دورتادور دیواری به ارتفاع ۲ متر قرار دارد. طول هر ضلع برج از خارج ۵۰/۶ متر است.

این بنا که به دلیل دور از دسترس بودن به طور کامل سالم مانده است دارای یک پنجره و یک در با سردری بلند و با شکوه است. پنجره برج در جانب شرق و در آن در قسمت جنوب قرار دارد. قوس در و پنجره هر دو شبیه قوس‌های جناغی است. اطراف قوس‌های مزبور ۳ دوره یا ۳ قاب قرار دارد که در عین سادگی به علت ارتفاع چشم گیر قوس‌ها و عمقی که به کمک سه دوره مزبور برای آنها بوجود آمده به صورت باشکوهی جلوه گر شده اند. در گذشته رو به روی در بنا پلکان پهنی نیز وجود داشته که در حال حاضر ویران شده است.

هر ضلع خارجی بنا به صورت طاق نمایی در میان دو ستون مدور قرار دارد که در جهت طولی به دو بخش تقسیم شده است. طرح داخل برج عبارت است از یک هشت ضلعی که در وسط هر ضلع آن طاق نمایی برپا شده است. در کنج میان دو ضلع و در داخل یکی از ستون‌ها راه پله مارپیچی به عرض ۸۰ سانتی متر جاسازی شده است که از آن می توان به بام بنا رسید. پوشش زیرین بنا به کمک هشت ترنبه و هشت شکنجی رسمی ۱۰ متری برپا شده است. کاربندی مزبور در کنج‌ها به صورت ترنبه‌های کم عمق و در حد فاصل آنها با نقش گشنیز مانند به وجود آمده است.