علی اسفندیاری

نیمـا یـوشیـج (۱۲۷۶ ـ ۱۳۳۸ ه. ش) علی اسفندیاری موسوم به نیما یوشیج شاعر بلند آوازه معاصر و پدر شعر نو فارسی در سال ۱۲۷۶ ه. ش در دهکده زیبا و دور افتاده یوش در مازندران به دنیا آمد. پدر نیما سوارکاری شجاع و آتشین مزاج موسوم به ابراهیم خان اعظام السلطنه بود که از دودمان قدیمی مازندران به شمار می‌رفت و به گله‌داری و کشاورزی مشغول بود و از هنر موسیقی و خطاطی نیز بهره‌مند بود. مادرش نیز زنی با ذوق و فرهیخته بود که هیچگاه از مطالعه هفت پیکر نظامی گنجوی ودیوان حافظ غافل نبود.

نیما دوران کودکی خود را در دامان این خانواده صمیمی و در دل جنگل‌های سرسبز و انبوه شمال ایران به سر برد و چند سال نیز با شبانان ایلیاتی همراه بود و در ییلاق و قشلاق آنها نیز شرکت جست. علی خواندن و نوشتن را از روحانی دهکده‌شان آموخت و در دوازده سالگی به همراه خانواده‌اش به تهران آمد. دبستان رشدیه اولین مدرسه‌ای بود که شاعر بلند مایه آینده در آن به تحصیل پرداخت و سپس به شوق آموختن زبان فرانسه به مدرسه سن لویی رفت و در این مدرسه علاوه بر آموختن این زبان مورد توجه معلمی دلسوز و مهربان که خود نیز شاعری به نام بود قرار گرفت.

استاد نظام وفا استعداد او را در شعر و شاعری بخوبی تشخیص داد و نیما را به علم و ادب‌آموزی هر چه بیشتر تشویق نمود. روزگار جوانی نیما در عشق و دلباختگی گذشت و پس از شکست در دو ماجرای عشقی، دل سوخته و آشفته حال به شعر و شاعری روی آورد. وی در این سالها با تسلطی که به زبان فرانسه داشت شعر آزاد اروپایی را بدقت مورد مطالعه قرار داد و آشنایی با این سبک خاص شعری او را به استفاده از زبانی رمزگونه که فاقد وزن و قافیه اشعار معمول آن زمان بود برانگیخت.

انتشار نخستین اشعار نیما که به زبان شعر نو امروزی بود تحولی اساسی در بازار شعر و شاعری ایران بوجود آورد و جدای از اینکه نام او را در محافل علمی و ادبی‌آن روز بر زبان انداخت موجی از مخالفت‌ها را نیز علیه شاعر جوان برانگیخت.

سنت‌گرایان و طرفداران سبک قدیم وی را آغازگر راهی دانستند که موجب انحطاط ادبیات آبرومند قدیم خواهد شد، در مقابل گروهی نیز استعداد شاعر را در سرایش اشعاری از این دست نمایانگر تلاش او در ایجاد تحولی در بینش و بیان شعر دانستند و ظهور نیما را پیدایش جریانی خواندند که برای بوجود آمدن نوآوری‌های هنری در شعر ایرانی پدید آمده است. (ای شب) و پس ازآن شاهکار بزرگ شاعر (افسانه) موجب افزایش شهرت نیما گشت.

پس از انتشار این دو شعر نیما در صدد سخن گفتن از معنا و مفهوم و هدف و بیان شعر و هنر برآمد و موضوع نوآوری در وزن و قافیه و تغییر دیدگاه برای تناسب با دگرگونی‌های جامعه را به عنوان هدف اصلی خود در نظر گرفت. وی که در سال‌های آخر سلطنت قاجاریه چندی ازمردم و هنر خود کناره‌گیری کرده بود پس از مدتی زندگی در میان جنگل‌ها و طبیعت سرسبز شمال ایران بار دیگر وارد عرصه ادبیات شد و این بار در آثار خود به توضیح شعر نو پرداخت و درصدد برآمد نو دیدن و نو شناختن را نه فقط در بازار شعر و هنر بلکه در ساحت اندیشه و زندگی نیز گسترش دهد.