بروات
بَرَوات، مرکز بخش بروات و شهری در شهرستان بم، در جنوب شرقی استان کرمان است.
بروات در ۲ کیلومتری شرق شهرستان بم، و پائین دست گسل تاریخی بم مشهور به افراز و بر سر راه اصلی بم-زاهدان قرار دارد. هوای تابستانهای آن گرم و خشک و زمستانهای آن سرد و خشک است. زمینهای آن با چندین رشته قنات آبیاری میشود. نخلستان و دامداری و علوفه کاری دارد. محصول عمده آن خرما و مرکبات است، و خرمای شیره دار آن در منطقه شهرت دارد. در گذشته شامل سه بخش بروات بالا و بروات میانه و بروات پایین بود که حدود یک کیلومتر از یکدیگر فاصله داشتند.
وجه تسمیه
دلیل اصلی نامگذاری بروات به این نام هنوز مشخص نشده است و در منابع بوره و بُراء ذکر شده که معانی خاصی ندارد. همچنین بروات در فرهنگ فارسی معین براوات، براءات و برات معنی شده است.
یکی از روایاتی که در مورد نامگذاری این شهر نقل شده این است که در زمانهای قدیم در محل کنونی شهر بروات دریاچه ای وجود داشته که در کنار آن یک آبادی شکل میگیرد و به دلیل این که این آبادی در کنار آب شکل گرفته این نام را روی بروات میگذارند.
در لهجه محلی قدیم این منطقه به کنار بر و به آب وات میگفتند که تلفظ صحیح آن بَرِ وات به معنای کنار آب است.
این فقط یکی از روایات درمورد نامگذاری این شهر است و راستی و درستی آن جای تحقیق و بررسیهای بیشتری دارد.
موقعیت جغرافیایی
بروات در ۱۹۹ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان کرمان و در ۲ کیلومتری شرق شهر بم واقع شده است. از شمال به بیابان کویر لوت، از جنوب به رشته کوههای جبال بارز، از غرب به شهرستان بم و از شرق به شهرستان نرماشیر متصل میشود.
آب و هوا
بروات به علت واقع شدن در حاشیه کویر لوت دارای آب و هوای گرم و خشک میباشد. اختلاف شدید درجه حرارت بین شب و روز، کمبود بارندگی و نامنظم بودن آن، تابش شدید خورشید، تبخیر بالا و طولانی بودن دوره گرما از ویژگیهای آب و هوای شهر بروات میباشد.
قنات ها
آب شهر بروات از قناتها و آبهای زیرزمینی تأمین میشود. قناتها سهم قابل توجهی در عمران و آبادانی شهر بروات در گذشته و اکنون داشته اند. برای آوردن آبهای زیرزمینی به سطح زمین اقتصادیترین، سالمترین، پایدارترین و مهندسیترین روش، حفر قنات میباشد. مهمترین منبع آب کشاورزی و آشامیدنی بروات را آبهای زیرزمینی منطقه تشکیل میدهد.
در روز جمعه به تاریخ ۹ تیر ۱۴۰۲ رئیس جمهور وقت، آقای سید ابراهیم رئیسی با هیئت همراه، به دلیل کمبود آب آشامیدنی وارد بم شدند و خط لوله انتقال آب سد نساء به بم و بروات که فاز اول این پروژه میباشد را افتتاح کردند تا مشکل بی آبی این منطقه تا حدودی مرتفع شود. اما هنوز این مشکل بهطور کامل رفع نشده و مناطقی از شهرستان بم و بروات هستند که دچار کمبود آب آشامیدنی هستند.
مهمترین قناتهای شهر بروات، قناتهای دوقلوی اکبر آباد و قاسم آباد میباشند که در شمال شهر بروات و در محله اکبرآباد واقع شده اند. قنوات اکبر آباد و قاسم آباد در اجلاس جهانی یونسکو که ژوئیه ۲۰۱۶ (۲۵ تیر ۱۳۹۵) در استانبول ترکیه برگزار شد به ثبت میراث جهانی یونسکو رسیدند.
متأسفانه در حادثه ی زلزله پنجم دی ماه ۱۳۸۲ سفرههای زیرزمینی دچار شکستگی شدند و بخش قابل توجهی از آب این قنوات به سفرههای زیرین میریزد، همچنین حفر چاههای غیرمجاز و موتورپمپهایی که در شهرستان بم بر روی حریم این قنوات احداث شده است باعث میشود مقداری از آب این قنوات توسط مالکین این موتورپمپها به سرقت برود.
راههای ارتباطی
شهر بروات از قدیم در مسیر جاده ابریشم بوده است و به همین دلیل امروزه هم در مسیر ترانزیتی قرار گرفته که از پاکستان، دریای عمان و سیستان و بلوچستان میگذرد و راه ارتباطی جنوبشرق ایران به تمام نقاط ایران است.
از طریق بزرگراه خلیج فارس، بلوار پرستار و بلوار پنجم دی ماه به شهرستان بم مرتبط میشود.
از طریق جاده انصاری به منطقه روداب و از طریق بزرگراه شرقی به منطقه ویژه اقتصادی ارگ جدید و شهرستان نرماشیر متصل میشود.
اقتصاد
اساس اقتصاد بروات از قدیم کشاورزی بوده و در گذشته به دلیل آب فراوان، خاک حاصلخیز و آب و هوای مساعد انواع محصولات کشاورزی کشت میشده است. بروات از نظر اقلیمی شرایط بسیار ایده آلی برای کاشت انواع درختان خرما و مرکبات دارد. بروات به دلیل داشتن محصول خرمای با کیفیت بالا یکی از قطبهای تولید خرما در کشور است. در ایام قدیم تولید محصولاتی مانند قالی، گلیم، جاجیم، چادرشب، بادبزن و جارو در بروات رایج بوده است ولی متأسفانه در سالهای اخیر صنایع دستی دیگر رونق ندارد و مردم رغبتی به این کار نشان نمیدهند.
همچنین با احداث منطقه ویژه اقتصادی ارگ جدید در سال ۱۳۷۲ در زمینهای بروات در سالهای اخیر این مکان به یکی از بزرگترین قطبهای خودروسازی ایران تبدیل شده است و بسیاری از جوانان شهرستانها و شهرهای اطراف را به خدمت گرفته است.
یکی دیگر از عوامل شکوفایی اقتصادی شهر بروات سردخانهها و سالنهای بسته بندی خرما هستند که هم باعث ایجاد اشتغال میشوند هم با جذب تجار داخلی و خارجی چرخ اقتصاد این شهر را میگردانند.