بروجن

بُروجِن مرکز شهرستان بروجن و دومین شهر بزرگ استان چهارمحال و بختیاری است. وسعت این شهر در حدود ۵۸۰ کیلومتر مربع و ارتفاع این شهرستان از سطح دریا، ۲۲۲۸ متر است.این منطقه جزو منطقه‌های سردسیر می‌باشد.

مهم‌ترین جاذبه گردشگری این شهر سیاسرد است.

تاریخچه

تاریخ دقیقِ اسکان در مکان کنونی شهر بروجن مشخص نیست، هرچند قدیمی‌ترین تاریخِ موردِ استناد برای بروجن را می‌توان بر اساسِ سنگ مزاری که چندی پیش در این شهرستان با تاریخِ فوتِ متوفی به سنه ۱۰۰۴ هجری قمری (۹۷۴ هجری شمسی) یافت شده محاسبه کرد.

جمعیتِ بروجن در دوره قاجاریه به هزار خانوار می‌رسید و سه مسجد و سه رشته قنات داشت، مالیات آن ۹۳۰ تومان بود و هر سال دویست خروار بذرافشان داشت.

وجه تسمیه

در مورد وجه تسمیه شهر بروجن نظرات متفاوتی وجود دارد:

«اورجی» وجه تسمیه دیگری است که «جی» را یکی از محال اسپاهان، صفاهان و اصفهان به معنی صاحب مردان نیک و پاک نام برده‌اند و «اور» به معنی سرزمین و شهر (که حداقل ۲۵۰۰سال قبل از میلاد) بر بسیاری از شهرها و روستاهای ایران گفته می‌شده‌است، همچنین عده ای بر این باورند نیاکان بروجنیها از روستایی در همین مکان به نام اورجن بوده اند که در نهایت به بروجن تغییر نام یافت.

عده‌ای دیگر چنین اظهار نموده‌اند که شهر اولیه در این محل به وسیله برج و باروهایی محصور بوده و به علت کثرت برجهای آن به نام بروجن یعنی دارنده برج‌های فراوان نامیده‌اند.

بر اساس قبور سنگچین موجود در منطقه مرجن (معرب شده مرگان به معنای محل تدفین مردگان) در شمال بروجن، سابقه زندگی در این منطقه به زمان اشکانی بر می‌گردد. کلمه اورجن معرب کلمه اوره گان به معنای سکونتگاهی است که در کنار آب راه شکل گرفته‌است. وجود آب راهی قدیمی که بافت تاریخی شهر در کنار آن شکل گرفت تصدیق کننده این موضوع است.

جمعیت

رشد جمعیت بروجن پس از انقلاب مشروطه و از دهه‌های سوم و چهارم قرن چهاردهم آغاز شده و با توجه به موقعیت جغرافیایی آن که در محدوده تلاقی سه استان فارس، اصفهان و چهارمحال و ایل بزرگ قشقایی قرار گرفته به همین خاطر از زمینه بسیار مناسبی برای توسعه برخوردار است.

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این شهر ۵۲٬۶۹۴ نفر (در ۱۴٬۸۵۸ خانوار) و بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۷٬۷۰۱ نفر (در ۱۷٬۲۲۸ خانوار) بوده‌است.

آب و هوا

ارتفاع این شهر از سطح متوسط دریا ۲۲۲۸ متر است. از لحاظ اقلیمی دارای شرایط نیمه مرطوب با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد می‌باشد. تعداد روزهای یخبندان در حدود ۱۲۲ روز در سال می‌باشد. حداقل مطلق دمای این ایستگاه به ۳۶- درجه می‌رسد و حداکثر مطلق دمای مشاهد شده به ۳۶ درجه سانتیگراد بالغ گردیده‌است. بارش سالانه این ایستگاه به‌طور متوسط به ۳۶۰ میلی‌متر بالغ می‌گردد و دارای دو فصل خشک و مرطوب است. فصل خشک آن از خرداد تا شهریور ادامه دارد و فصل مرطوب آن از مهر ماه آغاز و تا اردیبهشت ادامه دارد. در مجموع بارش فصل زمستان به ۴۴ درصد و پاییز به ۳۲ درصد و بهار به ۲۴ درصد می‌رسد و تابستان ۱ درصد بارش را داراست.

بروجن یکی از مرتفع‌ترین شهرهای کشور است که این خصیصه بروجن را از جهت محیط زیست حیوانی و گیاهی بسیار غنی و پر جاذبه نموده‌است.

چشمه سیاسرد، تالاب چغاخور و تالاب گندمان از جاذبه‌های گردشگری این مناطق به‌شمار می‌آید.

زبان

اهالی بروجن اغلب به زبان فارسی با لهجه بروجنیِ و زبان لری بختیاری و اقلیتی هم به قشقایی تکلم می‌کنند.

عشایر

بروجن جز مناطق ییلاقی برخی طوایف بختیاری است.

رودخانه‌ها

رود چغاخور، و سرشاخه‌های رود کارون به نام‌های آق بُلاغ و سولْکان و آب وَنْک در آن جریان دارد و زمین‌های مزروعیش عمدتاً با قنات‌های متعدد آبیاری می‌شود.

فرهنگ و هنر

بنیانگذار فرهنگ بروجن را می‌توان مردم با فرهنگ این خطه نامید.این همت‌ها و تلاش‌ها باعث گردید بروجن به شهری با سطح علمی بالا و تربیت پزشکان و متخصصان عالی‌رتبه دست یابد و هم‌اکنون نیز فارغ‌التحصیلان مدارس بروجن در خارج از استان و کشور به عنوان استادان طراز اول مشغول خدمت هستند. علاوه بر آن در زمینه شعر و هنر نیز سرآمد بوده و از شعرا و استادان بنامی برخوردار است.

محله

محله‌های قدیم و جدید

تختی (جنوبی)

تختی (شمالی)

جاذبه‌های گردشگری

مراکز آموزشی و دانشگاهی

دانشگاه پیام نور مرکز بروجن(دکتر بزرگمهر)

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجن (دکتر کیوانی)

دانشکده پرستاری پزشکی بروجن

دانشکده فنی و حرفه‌ای پسران

آموزشکده فنی و حرفه ای دختران بروجن

صنایع دستی

قالی‌های پشم یلمه‌ای بروجن بسیار مشهور است. در گذشته نیز گیوه این شهرستان شهرت کشوری داشته‌است. از دیگر صنایع دستی قدیمی آن نمدمالی است. همچنین یکی از شغل‌های مربوط به گیوه تخت کشی می‌باشد. یکی از تخت کشی‌های حرفه ای و معروف بروجن صفر علی راستی می‌باشد.

افراد سرشناس

استاد بهمن بروجنی نقاش ایرانی

استاد بهمن رافعی شاعر

بهنام بهزادی کارگردان

دکتر منصور میرزاکوچکی سیاستمدار

دکتر ابراهیم واحدیان بروجنی فیزیک‌دان

ملا احمد بروجنی اصفهانی عالم شیعه

حیدرعلی طالب‌پور شاعر

گلاره عباسی بازیگر

ملک‌محمد مسعودی خواننده سنتی

دکتر میرزا مهدی شارق شاعر

حسین نورشرق خواننده