پرش به محتوا
ایرانپدیا
قلعه ایرانشهر
تاریخی1264 ه. ق

قلعه ایرانشهر

این قلعه بعد از قلعه بمپور از مهم‌ترین قلعه‌های ایرانشهر محسوب می‌شود. در گذشته از آن به عنوان مرکز حکمرانی بلوچستان استفاده می‌شد. با توجه به اسناد به جای مانده ناصرالدوله فرمانفرما که در سال ۱۲۵۸ ه. ق حاکم کرمان و بلوچستان بود. پیشنهاد ساخت یک دژ نظامی بزرگ را در فهرج یا پهره (ایرانشهر قدیم) به ناصرالدین شاه قاجار می‌دهد. ناصرالدین شاه در سال ۱۲۶۴ ه. ق با ساخت قلعه در فهرج موافقت می‌نماید و بدین ترتیب کار ساخت قلعه توسط شخصی به نام حسین معمارباشی کرمانی در مدت ۷سال به اتمام می‌رسد و (قلعه ناصریه) نامیده می‌شود. پس از آن مرکز حکمرانی بلوچستان از بمپور به ایرانشهر منتقل می‌گردد. قلعه ناصریه در زمان حکومت دوست محمد خان بارکزایی به قلعه دوست محمد خان معروف می‌شود و پس از آن این قلعه در سال ۱۳۰۷ ه. ش در اختیار نیروهای دولتی قرار می‌گیرد و به نام قلعه ایرانشهر شهرت میابد. قلعه با مساحتی بالغ بر ۳۴۲۲۵ مترمربع از جمله وسیع‌ترین قلعه‌های دوره اسلامی استان با نقشه ای مربع شکل به ابعاد ۱۸۵۸۱۸۵ متر است. معماری قلعه را می توان به دو قسمت تقسیم بندی نمود ۱- حصار قلعه ۲- مجموعه فضاهای داخلی (درون حصار).

۱برگ ۱ از ۲1

1 - حصار قلعه :

تشکیل شده از یک دیوار با مصالح خشت و گل و آجر به ارتفاع ۷/۶ متر و قطر ۵۰/۴ متر در روی زمین. در قسمت فوقانی با ایجاد یک غلام گرد که به برجهای دیده بانی منتهی می‌گردد. از قطر دیوار کاسته می‌شود. در لبه بالای دیوار کنگره‌هایی به همراه تیرکش و روزنه‌های دیده بانی منظمی در دیوار ایجاد شده که برای مقاصد تدافعی به کار می رفته است. حصار مجموعا دارای نه برج کوچک و بزرگ است و ورودی اصلی قلعه در ضلع جنوبی در میان دو برج با تزیینات آجرکاری زیبا قرار گرفته است.

۲ - مجموعه ساختمانهای داخلی:

با توجه به متون به جای مانده قلعه دارای چهار حیاط مجزا و بیش از ۱۵۰ اتاق شامل مال بند. حوضخانه. انبار. اصطبل. حمام. سربازخانه. حاکم نشین و...... بوده است. هر چند معماری داخلی قلعه تخریب شده ولی می توان به آجرنمای تزیینی سردر ورودی و برج‌های آجرکاری شده دو طرف آن اشاره نمود که دارای انواع طرح‌های رج چینی. دندان موشی. هندسی. لوزی. چلیپایی شکل و........است. این نوع تزیین یادآور سبک معماری بکار رفته در برج‌های ارگ بم کرمان توسط هنرمندان آن خطه است

تمّت
۲برگ ۲ از ۲
ایرانشهر

در همین نزدیکی

بیشتر←
تاریخی

شاید بپسندید