دریاچه حوض سلطان

دریاچه حوض سلطان با مساحتی حدود ۳۳۰ کیلومتر مربع به(دریاچه قم) (دریاچه شاهی) و (دریاچه ساوه) مشهور است. برخی با توجه به نام ساوه که به آن داده اند آن دریاچه را به حوض سلطان منتسب کرده اند از جمله (گوبینو) و (دیولافوآ) در سفرنامه‌های خود می‌نویسند احتمالا این دریاچه ممکن است بخشی از دریای بزرگ ساوه بوده باشد که در روز تولد پیغمبر (ص) خشک شده و این نشانه ای از ظهور پیغمبر اسلام بوده است. دریاچه حوض سلطان با مناظر گوناگون و دیدنی خاص خود در ساعات مختلف روز و در فصل‌های گوناگون زیبایی را به نمایش می‌گذارد.

اما مردمان ساکن در روستاهای اطراف سودمندیهای آن را نیز در نظر داشته و از آن در بهبود زندگی خود استفاده می‌نمایند. در حقیقت دریاچه حوض سلطان شامل دو چاله جدا از هم به نام (حوض سلطان) و (حوض مره) است که مجموعه آن بیشتر به نام حوض سلطان معروف شده و کمتر از حوض مره یاد می‌شود. آبهایی که به این دریاچه وارد می‌شود دایمی نیست و به علت عبور از طبقات نمکی بی نهایت شور است. هر گاه ورود آب افزایش یابد سطح دریاچه گسترش یافته و اراضی پست و شوره زار و باتلاقی پیرامون را با آب صاف می‌پوشاند و به صورت دریاچه بزرگی در می‌آید.

خاک اطراف به سبب خشک شدن تدریجی دوایر متحدالمرکزی را حول مرکز دریاچه تشکیل می‌دهد که میزان شوری از مرکز به طرف بیرون به تدریج کاهش میابد. دریاچه حوض سلطان بعد از اسلام تا حدود سده ۱۹ میلادی دوره‌های خشک و مرطوب فراوان دیده و بر حسب تغییرات مجرای رود مسیله یا رود شور به صورت دریاچه. باتلاق و کویر درآمده است. از زمان صفویه به بعد نیز ارتباط بین دریاچه حوض سلطان و دریاچه نمک به سبب تا سیس سدی در بالای پل دلاک که آب رود قره چای را به دریاچه نمک هدایت می‌کرد قطع یا ضعیف شد.