سقز

ارتفاع از سطح دریا ۱۵۰۰ متر و جمعیت آن ۱۳۳، ۳۳۱ نفر است.در مورد وجه تسمیه سقز گفته می‌شود که این شهر با نام ”ایزیرتا“ در نخستین اتحاد ماد، پایتخت مادها بود. سرکردگان ماد در اطراف شهر استحکاماتی برای خود ساختند که از جمله ”زیویه“ و ”قپلانتوی“ کنونی (آدامائیت) را می‌توان نام برد. در این زمان ”سارگن دوم“ پادشاه آشور به سرزمین ماد تاخت، مادها شکست خوردند و ایزیرتا، زیویه و آدامائیت را ویران کرد. پس از آن سکاها به تجدید بنای این شهر پرداختند و سقز را به نام اسکیت (ساکز) به عنوان پایتخت خود انتخاب کردند.

نام امروز سقز از نام قوم ”سکه“ – سکا- اسکیت- سکز به یادگار مانده است و سکز همان ساکز است. دو وجه تسمیه دیگر نیز برای این شهر نقل شده است؛ یکی به دلیل درخت حبه الخضر یا ون است. که گویا در اطراف سقز وجود داشت و دیگر این که، این شهر را سه دختر ساخته‌اند و لذا سه قز (قز در ترکی به معنی دختر) نامیده می‌شد.شهر سقز سابقاً در دشتی در جنوب غربی شهر فعلی قرار داشت که اکنون به کهنه سقز یا سقز کهنه معروف است.