سنگهایی با خطوط پهلوی
در سرتاسر بیستون و اراضی اطراف آن، هر جا که بنا و یا چند سنگ تراشیده شده دیده میشود یک یا چند علامت و یا خط مربوط به دوره ساسانی را بر آنها می توان دید. مانند ۴۲۷ علامت حجاری شده بر روی سنگهای به کار رفته در کاروانسرای صفوی بیستون، پل صفوی بر روی دینور آب، پل خسروی بر روی گاماسیاب، بنای کاروانسرای کهن بیستون و سنگهای پراکنده ای که در نقاط مختلف بیستون دیده میشود. این علایم یا به صورت علایم خانوادگی است و یا به صورت اسم افراد یا کارگاهی است که این سنگها را تراش داده اند. علاوه بر موارد فوق کتیبهها و سنگ نوشتههای دیگری نیز در بیستون مشهود است:
کتیبه شماره یک: در بیستون از سدههای ائلیه اسلامی کتیبههایی بر سنگ دیده میشود. برخی از این کتیبهها بر روی سنگهای تراشیده دوره ساسانی نقر شده است و بعضی دیگر قسمتهایی از کتیبههای بناهایی میباشد که معمولا به خط کوفی تزئین شده است.
کتیبه شماره دو: بر روی قطعه سنگی از سنگهای تراشیده شده کاروانسرای قدیمی بیستون که در حدود سدههای سوم و چهارم هجری قمری با بازمانده مصالح دوره ساسانی بنا گردیده است (لا اله الا الله – محمد رسول الله) دیده میشود.
کتیبه شماره سه: بر روی یکی دیگر از قطعه سنگهای تراشیده شده که در دیوار کاروانسرای قدیمی بیستون بکار رفته است کتیبه ای دیده میشود. این کتیبه با خط کوفی که جنبه تزئینی آن بیشتر از کتیبه شماره دو است در دو سطر نقر شده است (بسم الله الرحمن الرحیم – الملک الله).
قطعه سنگ آهکی: قسمتی از کتیبه میباشد که در نزدیکی خانههای بیستون پیدا شده است. احتمالا قسمتی از سردر سنگی بنایی است که با خط کوفی تزیینی عباراتی همچون لا اله الا الله بر روی آن نوشته شده است. قسمت دوم کتیبه که باقی مانده است در محوطه باستانی طاق بستان نگهداری میشود.
در همین نزدیکی
قلعه سرماج
تپه سراب





