عمارت ذوالفقاری

مجموعه تاریخی عمارت ذوالفقاری، در مرکز بافت قدیمی شهر زنجان واقع شده است. این مجموعه شامل ساختمانهای اندرونی و بیرونی است و پس از احداث خیابان ذوالفقاری (طالقانی کنونی) از طریق شبکه ارتباطی، طبقه همکف و زیرزمین آن به همدیگر راه داشت. در حال حاضر، قسمت‌هایی از این محوطه از بین رفته و تنها قسمت مرکزی مجموعه بیرونی باقی مانده است. این بنا در دو طبقه و یک سردابه ساخته شده و طرح آن ایرانی است. در سبک بنای این عمارت از نحوه طراحی بناهای اروپایی نیز الهام گرفته شده است. دروازه طبقه همکف بنا با دو ستون و سقف سر پوشیده، به یک هشتی منتهی می‌شود که فعلأ کاربرد اداری دارد. سمت شرقی طبقه همکف بنا، احتمالاً، گلخانه بوده است.

طبقه دوم دو راه پله دارد و تالارهای پذیرایی، اتاق‌های خواب، اتاق‌های نشیمن و سرویس‌های بهداشتی را در خود جای داده است. هسته مرکزی این بنا این بنا به سبک چهار تاقی با سقف گنبدی ساخته شده است که جرز و دیوارهای باربر ان، سنگینی سقف را تحمل می‌کند. ساختمان‌های جانبی این چهارتاقی با تیرهای چوبی پوشیده شده اند. پوشش بیرونی بام ساختمان تماماً شیروانی است که تا زمان احداث بنا، سابقه از در این شهر نداشته است. در بالای هسته مرکزی بنا، نور گیر زیبا یی تعبیه شده است که به کلاه فرنگی معروف است. این نورگیر هشت ضلعی، با روش گره سازی به فرم گنبد تبدیل شده است.سقف اتاق‌ها درطبقات بالا با طرح‌های هندسی و گره سازی به طرز زیبایی لمه کوبی شده است. از تزینات داخل طبقه همکف بنا می توان به کاشی کاری‌های سبک دوره قاجار اشاره نمود که طرح معروف نیلوفرآبی (لوتوس) در آن اجرا شده است.

تزئینات نمای بنا بسیار جالب توجه است. قرینه سازی‌های آن از هنر ایرانی و سبک ستون‌های آن از معماری قرن نوزدهم اروپا متاثر است. نمای ساختمان با آجر‌های قالبی و پیش بر تزئین شده است.

پنجره‌های بنا عموما دو لنگه، و با حاشیه مشبک است که با شیشه‌های رنگین تقارن جالبی را در داخل اتاق‌ها به وجود آورده اند. بغل درگاهی پنجره‌ها در طبقه همکف و حیاط در قسمت منتهاالیه جنوب غربی تعبیه شده اند و در ساخت طاق نماهای تزئینی که در اطراف در ورودی ساخته شده اند، ظاهرأ از معماری قرن‌های هجدهم و نوزدهم میلادی اروپا الهام گرفته شده است.

این عمارت که از بنا‌های تاریخی وبا ارزش شهرزنجان است، به سبک بناهای تاریخی دوران قاجار ساخته شده است