پل گاومیشان

پل زیبای گاومیشان بر روی رودخانه سیمره پس از تلاقی با رود کشکان ساخته شده است. محمدعلی ساکی وجه تسمیه آن را برگرفته از کلمه (گو میشه) یعنی محل پرورش گاومیش و سر اورل استین نام اولیه این پل را گاماسا می‌نویسد. گاماس از دو کلمه گا یعنی گاو و ماس به معنی ماهی تشکیل شده است. گاومیش یا گاو میشو نام‌های دیگر این پل هستند. بعضی بر این باورند که گاومیش نر در قدیم جفت خود را گم می‌کند و در پی یافتن آن تمامی دره‌ها و غارها را در هم می‌نوردد و سرانجام آن را در غاری در این محدوده می‌یابد. از آن پس این منطقه را گاو میشو نامیده اند.

سیف الله کامبخش فرد درباره این پل می‌گوید: بقایای لولیه این پل مربوط به دوران ساسانی است. قوس‌های جناقی آجری و سایر تعمیرات سنگی نمای فعلی پل. نشانگر مرمت آن در دوره‌های بعدی و به خصوص در دوره اتابکان لر کوچک است.

حمید ایزدپناه معتقد است: پایه‌های پلی که مربوط به دوره ساسانیان است در جنوب این پل هنوز به چشم می‌خورد ولی پل گاومیشان تازه تر و مربوط به اوایل اسلام است. این پل از پنج چشمه بزرگ تشکیل شده بود. اکنون فقط یک چشمه سالم از آن باقی مانده است. ارتباط چشمه‌ها با مسیر حرکت آب و طغیان آن محرز می‌باشد. این پل بسیار فنی و پیچیده ساخته شده به طوری که رقیبی جدی برای پل‌های مهم به شمار می‌آید. این پل شباهت زیادی نیز به پل شادروان در شوشتر دارد و در همان دوران ساخته شده است. پایه‌ها و تکیه گاههای اصلی پل. مدور و قطور و مصالح آن از سنگهای مکعبی بزرگ و تراشیده هستند.در ابعاد تقریبا مساوی به صورت رگ چین به روی هم چیده شده و پایه‌های اصلی پل را به وجود آورده اند. داخل این پایه‌ها با قلوه سنگ و ملا ط گچ پر شده است. مصالح اصلی پل سنگ و ملاط گچ است و در سقف طاق‌ها از آجر استفاده شده است. طاق‌های جناقی. دالان‌ها و راهروها همگی از آجرهایی به ابعاد ۲۵ * ۲۰ سانتی متر ساخته شده اند و نمای داخلی پل بوسیله ملات گچ مزین شده است.

این پل طاقچه‌های مسدود و باز و موج شکنهایی دارد که به وسیله راهروها با چند پله به هم متصل می‌شوند. وجود پله‌ها در میان دالان ستون میانی. بیانگر این امر است که این پل فقط یک پل ارتباطی نبوده و با توجه به راهروهای داخلی. پلکان و...... کاروانسرا از آن به عنوان سرپناه به هنگام عبور استفاده می کرده اند.

پلی که هم اکنون بر روی سیمره قرار دارد یکی از بهترین پل‌های ایران است و آن را حسین خان بزرگ والی معروف ایلام و لرستان به سال ۱۰۰۸ ه. ق تعمیر نموده و طول آن ۱۶۵ گام است.