تاریخیهزاره اول ق.م

گوردخمه ایوان فرهاد (بام فرهاد)

این اثر اورارتویی در دل کوهی به نام «سنگر» در هفت کیلومتری شهر ماکو از دوره هزاره اول ق.م به یادگار مانده است. این گور دخمه از نظر شکل و ابعاد مانند مقابر صخره ای «وان» در ترکیه است. ورودی این دخمه در انتهای سی پله سنگی است که بر روی صخره ای سنگی کنده شده اند. ورودی دارای سقف طاقی شکل از سنگ طبیعی است. این دخمه دارای سه اتاق است. پس از ورودی، اتاق نسبتاً بزرگی به ابعاد ۸۵/۳*۳۰/۵ متر دیده می‌شود. این اتاق بزرگ‌ترین فضای تالار است و دخمه‌های اتاق‌های دیگر با آن مرتبط هستند. تالار مستطیل شکل است و در ضلع سمت چپ ورودی اتاق‌های محل جسد تعبیه شده است. ورودی این اتاق‌ها هماهنگ با ورودی اصلی است.

در ضلع مقابل ورودی پس رفتگی به چشم می‌خورد و داخل آن اثر حجاری به شکل طاقچه کم عمق و به فرم هلالی دیده می‌شود. جلوی این پس رفتگی در کف، گودال کوچکی وجود داشته که بر اثر ریزش شن پر شده است.

در ضلع دیگر تالار رو به روی اتاق‌ها، سه طاقچه با قوس هلالی وجود دارد. یکی از طاقچه‌ها از دو تای دیگر بزرگ تر است. تفاوت ورودی اصلی با ورودی‌های اتاق‌ها در قاب هم شکلی است که پیرامون آن‌ها را فراگرفته است. در داخل اتاق‌ها هیچ گونه تزئینی غیر از طاقچه کوچکی با قوس هلالی در یکی از اتاق‌ها، دیده نمی‌شود. سطوح مقبره با دقت زیادی کنده شده و بسیار صاف است.

تمّت